EU AI Act voor ZZP'ers: wat moet u regelen?

Ook als ZZP'er of eenmanszaak bent u verplicht te voldoen aan de EU AI Act als u AI gebruikt voor uw werk. Maar wat betekent dat concreet? En hoeveel werk is het? Dit artikel geeft u de eerlijke feiten.

Geldt de EU AI Act ook voor ZZP'ers?

Ja. De EU AI Act maakt geen onderscheid naar bedrijfsomvang. Als u als ZZP'er of eenmanszaak AI-tools gebruikt voor uw professionele activiteiten, bent u juridisch een deployer — en heeft u verplichtingen. Dit geldt voor een freelance tekstschrijver in Amsterdam die ChatGPT gebruikt net zo goed als voor een groot accountantskantoor.

Dat klinkt zwaar, maar er is goed nieuws: de verplichtingen voor deployers van minimaal-risico AI — de categorie waar vrijwel alle ZZP-tools onder vallen — zijn beperkt en goed te overzien. U heeft geen juridisch team nodig. Wel een paar documenten.

Welke AI-tools gebruikt u voor uw werk?

Maak eerst een eerlijke inventarisatie. Veel ZZP'ers gebruiken meer AI dan ze beseffen:

• ChatGPT of Claude voor teksten, e-mails of offertes
• Microsoft Copilot als onderdeel van Microsoft 365
• Canva AI voor afbeeldingen en ontwerpen
• Grammarly of DeepL voor teksten
• AI-functies in uw boekhoudpakket (Moneybird, Exact, e-bok)
• Notion AI, Otter.ai of vergelijkbare productiviteitstools

Al deze tools moeten worden opgenomen in uw AI-register. Dat register is uw bewijs dat u weet welke AI u inzet en hoe u ermee omgaat.

Wat moet een ZZP'er minimaal regelen voor de EU AI Act?

Voor een ZZP'er of eenmanszaak die AI gebruikt voor alledaagse werkzaamheden zijn er drie concrete verplichtingen:

• AI-register: Een overzicht van alle AI-tools die u zakelijk gebruikt, inclusief leverancier, doel en risicoklasse.
• AI-reglement: Voor een ZZP'er betekent dit een document voor uzelf: welke tools gebruikt u, wat voert u er wél en niet in, hoe controleert u de output?
• Bijgewerkte privacyverklaring: Als u een website heeft, moet deze vermelden dat u AI gebruikt en hoe u met de data omgaat.

Afhankelijk van uw sector kunnen er aanvullende eisen gelden. ZZP'ers in de juridische sector, gezondheidszorg of financiën hebben mogelijk te maken met hoog-risico AI-toepassingen — maar dat is voor de meeste freelancers niet het geval.

Is de EU AI Act anders voor ZZP'ers dan voor BV's?

In de wet zelf niet — de verplichtingen zijn formeel hetzelfde. In de praktijk is de compliance voor een ZZP'er eenvoudiger, omdat u:

• Geen personeel heeft waarvoor u een uitgebreid AI-reglement moet opstellen
• Zelf de AI-verantwoordelijke bent — geen interne procedures nodig
• Waarschijnlijk minder AI-tools gebruikt dan een groter bedrijf
• Sneller kunt documenteren omdat uw organisatie overzichtelijk is

Voor de meeste ZZP'ers in Noord-Holland en heel Nederland is een goed AI-register en een beknopt AI-reglement voor uzelf voldoende als basiscompliance.

Hoeveel tijd kost EU AI Act compliance voor een ZZP'er?

Als u het zelf doet: reken op één tot twee volle werkdagen. U moet uitzoeken welke verplichtingen op u van toepassing zijn, de juiste documenten opstellen en controleren of uw privacyverklaring voldoet.

AIveilig.com heeft dit specifiek voor ZZP'ers en eenmanszaken vereenvoudigd. Via de gratis scan weet u in 2 minuten waar u staat. Het compliance pakket voor €179 levert alle documenten die u nodig heeft — ook als ZZP'er. Alles is aangepast aan uw specifieke situatie en wordt binnen tien minuten geleverd.

Dat is goedkoper dan een half uur van een juridisch adviseur — en u heeft de zekerheid dat het juridisch klopt. Bekijk ook de EU AI Act checklist en lees meer over de mogelijke boetes.