EU AI Act deadline augustus 2026: wat verandert er?

Op 2 augustus 2026 worden de meeste verplichtingen van de EU AI Act afdwingbaar. Voor Nederlandse bedrijven die AI gebruiken is dit de belangrijkste datum van het jaar. Dit is wat er precies verandert — en wat u nu moet regelen.

Waarom is 2 augustus 2026 zo belangrijk?

De EU AI Act is al in augustus 2024 in werking getreden, maar de wet wordt gefaseerd ingevoerd. Op 2 augustus 2026 gaan de meeste verplichtingen voor deployers — bedrijven die AI gebruiken — officieel in. Vanaf die datum kan de Autoriteit Persoonsgegevens actief handhaven en boetes opleggen.

Voor het Nederlandse MKB betekent dit: wie op 2 augustus 2026 geen documentatie kan overleggen over het AI-gebruik in zijn bedrijf, is juridisch kwetsbaar. Niet omdat een handhaver de volgende dag voor de deur staat, maar omdat u bij een klacht of incident geen verweer heeft.

Wat verandert er precies op 2 augustus 2026?

Op de deadline worden drie categorieën verplichtingen afdwingbaar:

• Hoog-risico AI: Bedrijven die AI gebruiken voor HR, kredietverlening, onderwijs of gezondheidszorg moeten hun systemen hebben geregistreerd, gedocumenteerd en voorzien van menselijk toezicht.
• Transparantieverplichtingen: Chatbots en andere AI-systemen die met mensen communiceren moeten zichzelf identificeren als AI. AI-gegenereerde content moet herkenbaar zijn.
• Algemene deployer-verplichtingen: Elk bedrijf dat AI gebruikt moet een AI-register, AI-reglement en AI-geletterdheidsverklaring kunnen overleggen.

Wat was al van kracht vóór augustus 2026?

De EU AI Act treedt gefaseerd in werking. Dit gold al eerder:

• Vanaf 1 augustus 2024: De wet is in werking getreden. Verboden AI-praktijken (sociale scoring, manipulatieve AI) zijn al illegaal.
• Vanaf 2 februari 2025: AI-geletterdheidsplicht (Artikel 4) van kracht. Regels voor general-purpose AI zoals ChatGPT-modellen gelden voor providers.
• Vanaf 2 augustus 2025: Governance-regels en verplichtingen voor aanbieders van general-purpose AI-modellen.

Wat betekent "afdwingbaar" precies?

Vóór de deadline kan de Autoriteit Persoonsgegevens al ingrijpen bij flagrante overtredingen, maar actieve handhaving start formeel op 2 augustus 2026. "Afdwingbaar" betekent:

• De AP kan bedrijven zonder documentatie beboeten
• Klanten en medewerkers kunnen klachten indienen bij de AP
• Bij een incident (datalek, schade door AI-output) kunt u aansprakelijk worden gesteld als u geen compliance-dossier heeft
• Aanbesteders en grote opdrachtgevers kunnen compliance eisen als contractvereiste

Geldt de deadline voor alle bedrijven?

Ja. De EU AI Act maakt geen uitzondering voor kleine bedrijven of ZZP'ers. Wel gelden voor MKB-bedrijven lagere maximumboetes — u betaalt altijd het laagste van het vaste bedrag of het percentage van uw omzet. Maar de verplichting om te voldoen geldt voor iedereen.

Nederlandse MKB-bedrijven — van een eenmanszaak in Noord-Holland tot een mkb'er met twintig medewerkers in Amsterdam — hebben allemaal dezelfde basisverplichtingen als deployer.

Hoeveel tijd heeft u nog?

Afhankelijk van wanneer u dit leest, heeft u nog maar weinig tijd. De meeste compliance-trajecten voor MKB-bedrijven duren twee tot vier weken als u het zelf doet. Dat is inclusief inventarisatie, documentopstelling en controle.

Via AIveilig.com kunt u dit terugbrengen tot één dag. Na de gratis scan leveren wij alle benodigde documenten binnen tien minuten. Bekijk ook de EU AI Act checklist voor MKB voor een overzicht van wat u moet regelen, en lees meer over de mogelijke boetes.

Wat moet u nú doen?

• Inventariseer alle AI-tools die uw bedrijf gebruikt — ook AI-functies in bestaande software
• Maak een AI-register
• Stel een AI-reglement op voor uw medewerkers
• Documenteer de AI-geletterdheid van uw medewerkers
• Pas uw privacyverklaring aan